Türk Medeni Kanunun’da Hukuki Anne Kimdir?

Yeni Türk Medeni Kanununda soybağına ilişkin yasal düzenlemelerde yapay döllenme ve embriyo transferinden doğabilecek sonuçlar düzenlenmemiştir. Medeni Kanunumuz, çocukların soybağı açısından Roma Hukuku’ndan gelen ‘‘Mater semper carta es’’ (anne her zaman bellidir) prensibini kabul etmiştir. Bu prensip MK 282. maddesinin birinci fıkrasında ’ “Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur’’ şeklinde düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemeden çıkan sonuca göre hukuki anne, doğuran kadındır. Bu hükmün konulmasının altında yatan temel düşünce, çocuğu karnında taşıyan ve doğuran kadının çocuk ile arasında biyolojik kan bağı bulunduğu ve göbek bağı vasıtası ile kendisini taşıyan anne ile bütünleştiği, nihayet doğum olgusunun annelik için objektif olarak belirlenebilir olmasıdır. Böylece doğuran kadının analık sıfatı, Türk Medeni Kanunu’na göre tersi kanıtlanamaz kesin bir karinedir. Kanun koyucunun buradaki amacı ve düşüncesi, çocuğun genetik (yumurta) anasıyla değil de, kendisini karnında taşıyan biyolojik anayla bütünleştiği varsayımıdır. Ortak yaşam biyolojik anayladır, belirleyici bağ da göbek bağıdır. Buna karşılık yumurtada bulunan bazı özellikli genlerin çocuğa aktarılması olgusu, bu hukuki karinede gözardı edilmektedir.