Tüp Bebek (IVF) Terimler Sözlüğü |
Agonist
Doğal bir hormonun kopyası olarak üretilen sentetik hormon.
Amenore
Adet görmemedir.
Amniosentez
Gebelik sırasında fetusun içinde bulunduğu sıvının bir kısmının alınarak ,bebeğe ait hücrelerin tahlili.
Androlog
Erkek infertilitesi uzmanı (Ürolog ya da jinekolog olabilir.)
Anovulasyon
Yumurtlamanın olmamasıdır. Amenore ile birlikte olmak zorunda değildir.
Aşılama
İnseminasyon, yani spermlerin bir kateter yardımıyla kadının rahmine yerleştirilmesi.
Asthenozoospermia
Hareketli spermlerin oranının azalması.
Assisted Hatching
Embriyonun dışında bulunan zarın traşlanması
Azospermia
Ejekülatta hiçbir spermin bulunmaması.
Biyolojik anne ve baba
Yumurta ve spermlerin sahibi.
Biyopsi
Bir dokudan parça alınması.
Döllenme
Yumurta ile spermlerin bir araya gelerek tek bir hücre oluşması.
Ejekülasyon
Spermin boşalması
Ektopik (Dış) Gebelik
Fertilize olmuş yumurtanın uterus boşluğu dışında (fallop tüpleri,over,batın boşluğu) bir yerde yerleşerek gebeliğin meydana gelmesidir.
Embriyo
Döllenmiş yumurta .İki hücreden başlayıp, gebeliğin ikinci ayına kadar bu adı taşır.
Endometriozis
Normalde rahim içinde bulunması gereken emdometrium hücrelerinin, vücdun değişik yerlerinde bulunması. En çok karın içinde rastlanır.
Endometrium
Rahimin içini kaplayan zar.
Fallop Tüpleri
Yumurtayı yumurtalıktan rahime taşıyan bir çift dar borudur.
Fetus
İki aydan itibaren embriyoya verilen isim.
Follikül
Yumurtalığın içinde bulunan doku.Follikül sıvısını ve yumurtayı içeriyor.
FSH
(Follicle Stimulating Hormone) ,kadında follikülün olgunlaşmasını ve erkekte spermatogenezi sağlayan,hipofiz tarafından salgılanan hormon
Gamet
Erkek ve dişi üreme hücreleridir.Bunlar yumurta ve spermdir.
GnRH
(Gonadotropin Releasing Hormone), hipofizi kontrol eden ,beyin tarafından salgılanan hormon
HCG
(Human Chorionic Gonadotropin), gebeliğin teşhisinde kullanılan, embriyo tarafından salgılanan hormon.
Hiperstimülasyon
Yumurtalıkların uyarılması sırasında alınan hormonlar yüzünden yumurtalıkların aşırı tepkisi. Bu durumda yumurtalıklar büyür ve kistler oluşur.
Hipofiz
İç salgı bezlerinin çoğunu kontrol eden, beynin hemen altında bulunan salgı bezi
HMG
(Human Menopausal Gonadotrpin), yumurtalıkları uyarmak için kullanılan, FSH ve LH hormonlarını içeren ilaç
ICSI
(Intra Cytoplasmic Sperm Injection), bir spermin yumurtanın içine enjekte edilmesi. Şu anda tüp bebek tedavilerinde en yaygın kullanılan yöntem
İmplantasyon
Embriyonun rahmin içindeki endometrium hücrelerine yuvalanıp gebeliğin başlaması
İnfertil
Belirli bir zaman içinde çocuğu olmayan insan
İnfertilite
Çiftlerin bir yıllık düzenli, korunma olmaksızın cinsel birliktelikleri sonucu ,gebelik oluşmaması ya da oluşan gebeliğin taşınamamasıdır.
İnkübatör
İçinde embriyo kültürünün yapıldığı ,sıcaklığı vücut ısısı gibi olan ve karbondioksit verilen özel dolap
İnseminasyon
Speremin rahim içine aşılanması ya da döllemeyi oluşturmak için spermin yumurtaların yanına konulması
IVF
(İn Vitro Fertilizasyon), Tüp bebek
Jinekolog
Nisahiyeci, Kadın hastalıkları hekimi
Kateter
Sperm ve embriyoyu yerleştirmeye yarayan plastikten ince bir boru
Kordosentez
Tahlil amacı ile anne karnında fetusun göbek kordonundan bir parça alınması
Korpus luteum
Ovülasyondan sonra kalan follikülün değişerek meydana getirdiği doku
Kromozom
Her hücrenin çekirdeğinde bulunan ,soya çekim sağlayan malzeme.İnsanda ,46 kromozom vardır.
Kryoprezervasyon
Embriyoyu dondurarak depolamak için kullanılan bir yöntemdir.
Kültür ortamı
Laboratuvarda embriyonun büyümesini sağlayan sıvı
Laparoskopi
Karın içinin görülmesini sağlayan cerrahi yöntem
LH
(Luteinizing Hormone)ovülasyonun olmasını sağlayan ,hipofiz tarafından salgılanan hormon
Mastürbasyon
Elle spermin boşalmasını sağlamak
Menapoz
Adetten kesilme
Mikromanipülasyon
Spermin yumurtanın içine konulması için kullanılan metodlar. Mikroinjeksiyon bu tekniklerin en yaygın olanıdır.
Mikroinjeksiyon
Spermin yumurtanın içine enjekte edilmesi
Morfoloji
Sperm biçiminin ,boyutlarının belirlenmesidir.
Oligospermi
Erkek ejekülatında spermin normalden düşük sayıda olamsıdır.
Oosit
Yumurta, kadın cinsel hücresi
Oosit toplanması (OPU)
Ovaryum folliküllerinden yumurtaların toplanmasıdır. İğne ile follikülün içine girrilir, buradaki sıvı ve yumurta iğne ile emilir dışarı alınır.
Over
Kadın Yumurtalığı
Ovülasyon
Yumurtlama, yumurtalık yüzeyinde olgunlaşmış yumurtaların serbest kalmasıdır.
Östradiol
Follikül ve korpus luteum tarafından salgılanan kadın hormonu
Östrojen
Esas olarak yumurtalıklarda üretilir. Ergenlik başlangıcından menapoza kadar üretim sürer. Sekonder seks karakterinin gelişiminde de sorumludur.
PGT - PGD
Preimplantasyon genetik tanı tekniği
PESA
Perkütan sperm aspirasyonu
Pipet
İnce cam yada plastik boru
Polikistik over hastalığı
Yumurtalıklarda küçük,çok sayıda kist oluşması
Polispermi
Yumurtanın birden fazla sperm tarafından döllenmesi
Progesteron
Korpus luteum tarafından salgılanan hormon
Pronukleus
İçinde 23 kromozom bulunan çekirdekler.Bir tanesi dişi, öteki de erkek kromozomları içerir.
Semen
Orgazm sırasında ejekülatı oluşturan sperm ve sıvının tümüne verilen isimdir.
Semen Analizi
Taze spermin mikroskop altında mililitredeki sayısının, şeklinin ve hareket yeteneğinin belirlenmesidir.
Serviks
Rahim ağzı,Uterusun alt bölgesindeki bu alan vajinanın içine çıkıntı yapar ve doğum esnasında bebeğin geçişi için genişler.
Siklus
Adetin birinci gününden başlayıp gelecek adet tarihine kadar geçen zaman.İnsanda yaklaşık 28 gün sürer.
Sperm
Meni,spermatozoidleri içeren sıvı
Sperm bankası
Sağlıklı spermlarin sıvı azotun içinde dondurularak saklandığı yer
Sperm kanalları
Spermin geçişini sağlayan ,testisten başlayıp penisin ucuna kadar giden kanallar
Spermatid
Spermatozoidin oluşmadan önceki hali
Spermatogenez
Spermatozoidin oluşması
Spermatozoid
Erkek üreme hücresi
Steril
Hiçbir zaman çocuk sahibi olamayacak insan
TESA
Testiküler sperm aspirasyonu
TESE
Testiküler sperm ekstraksiyonu
Teratozoospermia
Anormal spermatozoid şekillerinin artması
Testis
Erkek üreme organlarındandır ve iki tanedir. Bir torbada bulunur ve erkek üreme hormonu testesteron ve üreme hücresi olan spermi üretir.
Testesteron
Erkek üreme hormonudur.
Tüp Bebek
Embriyonun vücut dışında gelişmesini sağlayan üremeye yardımcı teknolojilerden bir tanesi
Ultrason
Ses dalgaları yardımıyla, iç organların incelenmesi
Uterus
Rahim, kas yapısında bir üreme organıdır ve embriyonun gelişmesi için onu korur ve beslenmesini sağlar.
Ürolog
Bevliyeci, idrar yolları ve erkek genital hastalıkları uzmanı
ÜYTEM
Üremeye Yardımcı Teknoloji Merkezleri
Varikosel
Testis damarlarında genişlemelerin olması
Viabilite
Spermin canlı olup olmadığının belirlenmesi.
Viskozite
Yoğunluk
Yumurtalıkların uyarılamsı
Hastaya birden fazla yumurta oluşması için GnRH analogları, hMG ve hCG gibi ilaçların verilmesi
Zigot
Embriyonun erken gelişimdeki halidir.
Zona pelusida
Yumurtanın dışını kaplayan zar, sperm bu zarı delerek içeri girer ve döllenmeyi sağlar.Embriyonun rahime yerleşmesi için bu zardan soyulması gereklidir.
